• Edirne Belediye Tarihçesi
• Edirne Belediyesi'nin Kardeş Şehirleri
• Edirne Hakkında
• Edirne Masalı
• Kırkpınar

• Genel Bilgileri
• Bilgi Ağı
• İlgili Mevzuatlar

• Türk Vatandaşlarına Yönelik Vize Uygulamaları
• Yunanistan ve Bulgaristan Vizeleri Hakkında

• EDEN Nedir?
• EDEN Projesine Türkiye'nin Katılımı
• Edirne Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri ile
  2008 EDEN Destinasyonunda
• Brüksel Deklerasyonu
• EDEN Ağı Toplantıları

Saraya bağlı Osmanlı Devleti yönetimi, yerel sorunların giderilmesinde büyük güçlüklerle karşılaşmaktaydı.

1800'lü yılların başında Avrupa devletleriyle ilişkilerini güçlendiren Osmanlı Devleti, burada kent yönetiminde kendisi için yeni bir model olan belediye teşkilatı ile tanıştı.

1854 yılında, İstanbul Beyoğlu altıncı dairesinde, meclis üyeleri arasında yabancı uyrukluların da bulunduğu ilk belediye teşkilatı oluşturuldu ve belediye hizmetlerinin verilip verilemeyeceği denendi.

Bilindiği kadarıyla müstakil olarak belediye teşkilatı Edirne'de kuruldu. Edirne Belediye Başkanlığı, 1867 yılında Vali Hurşit Paşa zamanında, vilayet dahilinde olan şehir ve kasabalarda teşkil olunacak Daire-i Belediye Meclislerinin düzenleme şekli ve memurlarının görevleri hakkındaki kanuna uyularak kurulmuştur.

Edirne'nin ilk belediye başkanının kim olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Ancak kaynaklar ilk belediye başkanı olarak 1867 - 1871 yılları arasında görev yapan Hayri Efendi'yi göstermektedir. Kaynaklardan edinilen bilgilere göre, belediyenin kurulduğu yıllarda hizmet verebilecek bir binası bulunmamaktaydı.Bu nedenle, belediye teşkilatı hizmetlerini bir süre şimdiki tümen binası yerinde bulunan Halilpaşa ve gümrük hanlarında sürdürmüştür.
Zaman içinde, Edirne Belediyesi'nin, şimdiki hizmet binasının bulunduğu alanda iki katlı bir binaya taşındığı, ancak bu binaların hangileri olduğunun bilinmediği de kaynaklardan edindiğimiz bilgiler arasındadır.

Edirne Belediye Binası'nın inşaatına ait ilk girişim, belediye teşkilatının kuruluşundan tam 31 yıl sonra yani 1898 yılında belediye başkanlığına seçilen Cezzar Dilaver bey tarafından yapılmıştır. 1898 yılında temeli atılan şimdiki Edirne Belediye Başkanlığı binası, iki yıl sonra 1900 yılında tamamlanmıştır.Projesi, Edirne Harbiye Okulu'nda öğretmen olup, aynı zamanda belediyenin mühendisliğini de yapan Nazif Akanlar tarafından çizilen belediye binası, bilindiği kadarıyla 5000 liraya mal olmuş ve paranın tümüne yakın kısmı Edirne halkından varlıklı kişilerin katkılarıyla sağlanmıştır.Aynı yıllarda Kaleiçi semtinin imar planını hazırlamış olan Nazif Akanlar'ın, mevcut su yollarının iyileştirilmesi ve yeni tesisatın yapılmasında üstün gayretleri olmuştur.

Kaleiçi imar planı haritası halen belediyemizde muhafaza edilmektedir. Belediye binası, konum olarak tarihsel çekirdek diye tanımlayabileceğimiz, Eski Cami, Üç Şerefeli Camii ve Selimiye Camii üçgeninde, kenti ikiye bölen Talatpaşa asfaltının kuzeyinde yeralmaktadır.

Kendinden önceki yapılara saygılı, çağının gereksinimlerine yanıt verecek niteliklere sahip aynı zamanda yönetim binası olduğunu hissettiren mimarisiyle, Edirne Belediye Binası kentteki anıtsal yapılar arasındaki yerini almıştır.
Doğu - Batı ekseninde simetrik olarak planlanmış kare plan etkisi, orta kısımların ifadeli çıkmalarıyla bozulmuştur.
Yığma yapı tekniği kullanılarak bodrum, zemin ve birinci kat olmak üzere üç katlı inşa edilmiştir.
Mimar Sinan Caddesi yönünden girilen binanın ön cephesinde kemerle sonlanan yüksek pencereleri, belediye yazısı ve hitap balkonu çarpıcı mimari öğeler olarak tanımlanabilir.
6 mermer merdiven ile ulaşılan ahşap giriş kapısı açıldığında, özgün planı ve estetiği ile sizi üst kata ulaştırılacak 33 adet ahşap merdivenle karşılaşırsınız.

Merdivenin iki yanında önde iki adet ahşap dolap, arkada iki adet beyaz çini soba oldukça etkileyicidir. Giriş katında sağ kolda Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü odası, tuvalet ve Yazı İşleri Müdürlüğü Kalemi, sol kolda Yazı İşleri Müdürlüğü, santral ve Personel ve Eğitim Müdürlüğü, arka kısmında nikah salonu yeralmaktadır. Bu katta, girişin sağında ve solunda iki adet yağlıboya tablo bulunmaktadır.
Ahşap merdivenlerden çıkılarak ulaşılan başkanlık katında asılı görkemli avize, ışıltısı ile göz kamaştırmaktadır.

Kabul holünün solunda başkanlık makam odası, tuvalet ve encümen odası, sağında ise başkan yardımcısı odası, bilgisayar odası ve Atatürk Odası bulunmaktadır.
Meclis toplantıları yine bu katta bulunan meclis salonunda yapılmaktadır.

Bu mekanın duvarlarında geçmişten günümüze tüm belediye başkanlarının fotoğrafları yeralmaktadır.
Salonun ısıtılması için kullanılan 2 adet renkli çini soba da, salona ayrı bir estetik değer katmaktadır. Belediye meclis salonunda bulunan avizeler ve binanın girişi ile üst kattaki odalarında yaralan tablolar çok değerlidir.

Edirne Belediye Başkanlığı binasını yaptıran Dilaver bey sanatsever bir kişi olduğundan, bu tabloların bir bölümünü sipariş vermiş, bir bölümünü de ünlü ressam Hasan Rıza'nın paha biçilmez tablolarından satın alarak, hem odaları dekore etmiş, hem de belediyeye böyle eşsiz bir koleksiyon kazandırmıştır.
 

Hasan Rıza'nın “Osmanlı'nın Rumeliye Geçişi” isimli tablosu, restorasyon amacıyla iki yıl önce Milli Saraylar Daire Başkanlığı'na gönderilmiş olup, onarımı tamamlanan tablo, belediye binasındaki yerini tekrar almıştır.

Ulu Önder Atatürk, 21 - 25 aralık 1930 tarihleri arasında Edirne'ye yaptığı ziyaretleri sırasında belediye binasında kendisine ayrılan ve şu anda adına düzenlenen “Atatürk Odasında” kalmıştır.

Belediye meclis salonu yanında bulunan oda 1978 yılında, dönemin belediye başkanı Güngör Mazlum tarafından düzenlenmiş, tüm eşyalar aynen muhafaza edilerek halkın ziyaretine açılmıştır.

Edirne Belediye Başkanlığı binası, işgal yıllarında bazı devlet adamlarının konaklamak için tercih ettikleri yer olmuştur. Bulgar işgali sırasında, Bulgar Kralı Ferdinand belediye binasında konaklamıştır. Bu süre içinde belediye hizmetleri sanat okulunda sürdürülmüştür. Yunan işgali sırasında da Yunan Kralı Konstantin belediye binasında kalmıştır. Sultan Mehmet Reşat da 1910 yılında Edirne'ye yaptığı ziyarette de aynı mekanı kullanmıştır. Edirne Belediye Başkanlığı Binası, inşa edildiği yıllarda, şuandaki bahçesi ve bu bahçe içinde bulunan diğer hizmet binaları bulunmamaktaydı.

1911 yılında belediye binasının yanındaki evler ve önündeki dükkanlar kamulaştırılmış, batı yönündeki küçük bahçe genişletilerek, güneyine o zamanın Sağlık Müdürlüğü Binası inşa edilmiştir. Bu bina halen, Belediye Sağlık Müdürlüğü olarak hizmet vermektedir. Tarihi Belediye Binasının, yapımı devam eden yeni Belediye Sarayı inşaatının tamamlanmasının ardından müze olarak hizmet vermesi düşünülmektedir.

KAYNAK : T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ