AVRUPA MİMARİ MİRASININ KORUNMASI
SÖZLEŞMESİNİN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU
HAKKINDA KANUN VE SÖZLEŞME
Kanun No: 3534
Kabul Tarihi:
13.04.1989
Mimari Mirasın
Tanımlanması
Madde 1
Bu Sözleşmede geçen “Mimari Miras” deyimi
aşağıda belirtilen kalıcı varlıkları
kapsayacaktır.
1.Anıtlar: Tarihsel, arkeolojik, sanatsal,
bilimsel, sosyal ve teknik bakımlardan önemleri
nedeniyle dikkate değer binalar ile diğer yapılar
ve bunların müştemilatı ile tamamlayıcı kısımları;
2.Bina Grupları: Topoğrafik olarak
tanımlanabilecek birimleri oluşturmaya yeterince
uygun olan ve tarihsel, arkeolojik, sanatsal,
bilimsel, sosyal veya teknik bakımlardan önemleri
nedeniyle dikkate değer, kentlerde veya kırsal
bölgelerdeki mütecanis bina grupları:
3.Ören Yerleri (Siteler): Topoğrafik olarak
tanımlanabilecek derecede yeterince belirgin ve
mütecanis özelliklere sahip, aynı zamanda
tarihsel, arkeolojik, sanatsal, bilimsel, sosyal
veya teknik bakımlardan dikkate değer, kısmen inşa
edilmiş, insan emeği ile doğal değerlerin
birleştiği alanlar.
Korunacak varlıkların
tebiti
Madde 2
Korunacak anıt, bina grupları ile ören
yerlerinin kesin olarak tespit edilebilmesi için
her bir taraf bu tarihsel varlıkların
envanterlerini oluşturur ve bu tarihsel varlıklara
zarar verebilecek tehlikeli durum doğduğunda, en
kısa zamanda gerekli dokümanları hazırlamayı
taahhüt eder.
Yasal koruma işlemleri
Madde 3
Her bir Taraf:
1.Mimari Mirasın korunması için yasal önlemler
almayı;
2.Bu önlemler çerçevesinde ve her ülkeye ve
bölgeye has yöntemlere göre anıtların, bina
gruplarının ve ören yerlerinin korunmasını taahhüt
eder.
Madde 4
Her bir Taraf:
1.Söz konusu varlıkların yasal korunması için
gerekli denetim ve yetki işlemlerini uygulamayı;
2.Tüm korunan varlıkların bozulmasını, hasar
görmesini veya yıkılmasını önlemeyi, taahhüt eder.
Bu amaçla her bir taraf, aşağıdaki durumları
kapsayan yasalar mevcut değilse, bu yasaların
çıkarılmasını taahhüt eder:
a. Korunmakta olan veya korunma işlemine konu
olan anıtların yıkım veya tadil projelerinin
veyahut bunların çevrelerini etkileyen bir
projenin yetkili bir makama sunulmasını sağlamak;
b.Tarihsel binalar grubunu veya bunların bir
kısmını veyahut bir ören yerini etkileyen
- binaların yıkımını
- yeni binaların yapımını
- binaların veya ören yerlerinin özelliklerini
bozacak önemli tadilat çalışmaları ile ilgili
projelerin yetkili bir makama sunulmasını
c. Kamu makamlarının korunmaya alınan bir
varlıkta gerekli çalışmaların yürütülmesini o
varlık sahibinden istemeye veya varlık sahibi
istenilen çalışmayı yapmazsa bizzat kamu
makamlarının gerekli çalışmaları yapmasına izin
vermeyi
d. Korunmaya alınan bir varlığın istimlakine
izin vermeyi
Madde 5
Her bir Taraf:
Maddi koşulların tehlikeye düşürdüğü ve başka
bir yere taşınmanın zorunlu olduğu durumlar
dışında, korunmaya alınan bir anıtın tümünün ya da
bir bölümünün taşınmasını yasaklamayı taahhüt
eder. Bu gibi durumlarda, yetkili makamın, anıtın
sökülmesi, nakli ve uygun bir yerde yeniden eski
şekline getirilmesi için gerekli önlemleri
alacaktır.
Tamamlayıcı tedbirler
Madde 6
Her bir Taraf, aşağıdaki hususları taahhüt
etmeyi kabul eder .
1.Mimari Mirasın bulundukları yerlerde,
bunların bakımı ve restorasyonları için kamu
kuruluşlarınca, ulusal, bölgesel ve yerel yetkiler
ve mevcut bütçe olanakları içinde, mali destek
sağlamak,
2.Gerekirse, bu varlıkların korunmasını
kolaylaştırmak için, parasal önlemlere başvurmak,
3.Mimari Mirasın bakım ve restorasyonu
konusunda özel girişimleri teşvik etmek.
Madde 7
Her bir Taraf, anıtların çevresinde, bina
gruplarının ve ören yerlerinin içinde, çevre
düzenini geliştirmeyi amaçlayan önlemler almayı
taahhüt eder.
Madde 8
Her bir Taraf, Mimari Mirasın fiziksel açıdan
bozulma tehlikesini sınırlamak amacıyla;
1.Çevre kirliliğini ve bunun zararlı etkilerini
saptayıp analizler yapmayı ve bu zararlı etkileri
azaltmaya veya yok etmeye yönelik yolları tayin
etmek için bilimsel araştırmaları desteklemeyi;
2.Mimari Mirasın korunması sırasında, çevre
kirliliğine karsı alınacak önlemlerden doğabilecek
özel nitelikli sorunları göz önünde bulundurma
sorumluluğunu taahhüt eder.
Yaptırımlar
Madde 9
Her bir Taraf, Mimari Mirasın korunmasını
sağlayan mevzuata aykırı hareket edildiğinde,
sahip oldukları yetkiler çerçevesinde, yetkili
makam tarafından bu hususla ilgili ve yeterli bir
tepkinin gösterilmesinin teminini taahhüt eder. Bu
tepki, uygun durumlarda, zorunlu olan hususlara
uymayacak bir biçimde yeni bir bina yapan kişinin
bu binayı yıktırmasını gerektireceği gibi, korunan
bir mimari mirasın eski durumuna gelmesi için
restore edilmesini. de icap ettirir.
Koruma politikaları
Madde 10
Her bir Taraf, aşağıda belirtilen entegre
koruma politikalarını uygulamayı yükümlenir .
1.Mimari mirasın korunmasını kırsal yörelerle
şehirlerin düzenlenmesinde baslıca hedefler
arasına dahil etmek ve bu gereksinmenin hem
düzenleme planlarının hazırlanması ve hem de
sözkonusu planların uygulamaya konulması
aşamalarında dikkate alınmasını sağlamak;
2.Mimari Mirasın restorasyonu ve bakımı ile
ilgili programları teşvik etmek;
3.Mimari Mirasın korunması, bunun teşviki ve
yaygınlaştırılmasını kültürel ve çevresel planlama
politikalarının başlıca unsuru alarak kabul etmek;
4.Kırsal yöreler ve kent planlamasında koruma
önlemlerinin mümkün olan her durumda alınmasını
kolaylaştırmak ve bu Sözleşmenin 3. Maddesi, 1.
fıkrasının anlamı uyarınca korunmayı
gerektirmediği halde, konumu bakımından bir değer
taşıyan binaların da kentsel ve kırsal çevre ve
yasam tarzı çerçevesinde korunmasını ve
kullanılmasını sağlamak;
5.Mimari Mirasın geleceğine esas teşkil etmek
üzere, geleneksel becerilerin uygulanmasını ve
kullanılan malzemenin geliştirilmesini teşvik
etmek;
Madde 11
Her bir Taraf, Kültür mirasının mimari ve
tarihsel özelliklerini koruma açısından,
- Korunan varlıkların, çağdaş hayatın
gereksinmeleri gözönüne alınacak şekilde
kullanımını,
- Uygun olan durumlarda, eski binaların yeni
kullanımlara intibaklarını teşvik etmeyi taahhüt
eder.
Madde 12
Her bir Taraf, korunan varlıkların halk
tarafından ziyaret edilmesine müsaade olunmasının
değerini kabul ederken, bu müsaadenin sonuçlarının
özellikle yapısal gelişmelere ve bu varlıkların ve
çevrelerinin mimari ve tarihsel özelliklerine
zarar vermemesini taahhüt eder.
Madde 13
Bu politikaların uygulanmasını kolaylaştırmak
amacıyla, her bir Taraf, kendi siyasal, yönetimsel
yapılarına göre koruma, kültürel ve çevresel
planlama faaliyetinden sorumlu makamların çeşitli
kademeleri arasında etkin bir işbirliğinin
geliştirilmesini taahhüt eder.
Katılma ve
kuruluşlar
Madde 14
Her bir Taraf, Mimari Mirasın tespiti,
korunması, restorasyonu, bakımı, yönetimi ve
sayılarının arttırılması açılarından resmi
makamların çalışmalarına yardımcı olmak amacıyla .
1. Karar alma süreçlerinin çeşitli aşamalarında
Devlet, mahalli idareler, kültürel kurumlar ile
kuruluşlar ve halk arasında, bilgi sağlama,
danışmanlık ve işbirliğini geliştirmeyi;
2. Su konuda çalışacak, parasal ve emek
açılarından yardım edecek ve kazanç gayesi
gütmeyen kuruluşların oluşturulup geliştirilmesini
teşvik etmeyi taahhüt eder.
Enformasyon ve
eğitim
Madde 15
Her bir Taraf;
1. Mimari mirasın korunmasının bir kültürel
kişilik unsuru olduğu kadar, bugünün ve geleceğin
nesilleri için de bir ilham ve yaratıcılık kaynağı
olarak değerlendirilmesi için halkın
bilinçlendirilmesini geliştirmeyi;
2. Bu amaçla, modern iletişim ve tanıtma
tekniklerinin yardımıyla, özellikle aşağıdaki
hedeflere ulaşmak üzere gerekli bilgiyi yayma ve
uyandırılan ilgiyi arttırmak için politikaları
teşvik etmek üzere,
a. Mimari mirasın korunması, insan tarafından
düzenlenip yapılmış çevrenin ve binaların
niteliklerine karşı halkın ilgisinin uyandırılması
ve arttırılması için daha okul çağlarından
başlayıp bu konulara yönelik çalışmaların
uygulanmasını;
b. Avrupa düzeyinde veya ulusal veyahut
bölgesel çapta kültürel varlıklar ile mimarlık
sanat, halk sanatları ve hayat tarzları arasında
varolan birliği ortaya çıkararak, üzerinde durmayı
taahhüt eder.
Madde 16
Her bir Taraf, Mimari mirasın korunmasıyla
ilgili olarak çeşitli mesleklerde ve çeşitli el
sanatları kuruluşlarındaki eğitimini teşvik etmeyi
taahhüt eder.
Koruma politikalarında Avrupa
koordinasyonu
Madde 17
Taraflar, aşağıdaki konularda, koruma
politikaları ile ilgili bilgi teati etmeyi taahhüt
ederler .
1. Mimari. mirasın,tarihsel gelişmesi ve
sayılarındaki artış göz önüne alınarak,söz konusu
varlıkların incelenmesi, korunması ve muhafazası
alanlarında kabul edilen metodlar;
2. Mimari miras varlıklarının korunması
zorunluğunu bugünün ekonomik, sosyal ve kültürel
faaliyetiyle en iyi şekilde bağdaştıracak
önlemler;
3. Mimari mirâsın tespit ve kayıt edilmesi ve
malzemelerin bozulması ile mücadelede olduğu
kadar, bilimsel araştırma, restorasyon çalışmaları
alanlarında mirasın yönetim ve teşvik yöntemleri
ile de ilgili olarak yeni teknolojinin sunduğu
imkanlar;
4. Mimari yaratıcılığın, çağımızın Avrupa
Mirasına katkıda bulunmasını sağlayacak şekilde
geliştirmek için alınacak önlemler.
Madde 18
Taraflar, gerektiğinde, Mimari mirasın
korunması konusunda tecrübe ve uzman teatisi
şeklinde karşılıklı teknik yardımlaşmada bulunmayı
taahhüt ederler.
Madde 19
Taraflar, ilgili ulusal yasalar ve bağlı
oldukları uluslararası anlaşmalar çerçevesinde
Mimari mirasın korunması dalında Avrupa çapında
devamlı eğitimden sorumlu olanlar da dahil olmak
üzere uzman teatisini teşvik etmeyi taahhüt
ederler.